data opublikowania: 16.01.2017

Recepta na zdrowy kręgosłup

– Problem wad postawy u dzieci to problem naszej cywilizacji. Na zapobieganie im poświęcamy zdecydowanie mniej uwagi – mówi Beata Pecarz, fizjoterapeuta.

beata-pecarz

Agnieszka Zimmermann: Czy można zniwelować lub nawet całkowicie wyeliminować wady postawy?
Beata Pecarz: Można, ale zdecydowanie lepiej im zapobiegać. Przynosi to o wiele więcej korzyści. Leczenie wad postawy jest trudne i długotrwałe.

Niemal od razu nasuwa skojarzenie z chorym kręgosłupem.
A to błąd. Wady postawy mogą dotyczyć stóp, kolan, klatki piersiowej i wspomnianego już kręgosłupa. Wady stóp to różnego rodzaju ich deformacje połączone z zaburzeniem ich funkcji związanej z przenoszeniem ciężaru ciała. Stopy mogą być płaskie, koślawe, szpotawe lub płasko-koślawe. Wady kolan to kolana koślawe (ustawiające się w kształt litery X) lub szpotawe (ustawione na kształt () ). Wady klatki piersiowej najczęściej są wrodzone lub są skutkiem przebytych chorób np. krzywicy. Mogą też towarzyszyć skoliozom, zwłaszcza przebiegającym z dużą rotacją kręgów.

A wady kręgosłupa?
Wady kręgosłupa to plecy okrągłe, płaskie, wklęsło-okrągłe. Najpoważniejsze skrzywienie kręgosłupa – skolioza (boczne skrzywienie kręgosłupa) polega na wygięciu kręgosłupa w bok w płaszczyźnie czołowej, czemu towarzyszy element wyprostu i rotacji kręgów względem siebie. Jest to więc wada powodująca deformację pleców w trzech płaszczyznach równocześnie. Może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu układu oddechowego (deformacja klatki piersiowej – garb żebrowy) i układu krążenia. Wadom postawy często towarzyszą przykurcze różnych grup mięśniowych, zaburzenia w obciążaniu stawów, co wpływa na wytworzenie zaburzeń funkcjonalnych w obszarach bardziej rozległych niż miejsce występowania wady.

A co, jeśli już dojdzie do niekorzystnych zmian w obrębie kręgosłupa?
W leczeniu wad postawy najważniejsza jest wczesna, prawidłowa diagnoza postawiona przez lekarza lub fizjoterapeutę. Równie ważne są badania obrazowe i funkcjonalne np. rtg, ocena statyki i dynamiki ciała, ocena stereotypu chodu, ocena przykurczy mięśniowych i ruchomości stawów. Po dokonaniu oceny zmian dziecko może rozpocząć rehabilitację.

Na czym ona polega?
Na przeprowadzeniu ćwiczeń korygujących daną wadę. Powinny być one prowadzone indywidualnie przez doświadczonego fizjoterapeutę, a metody pracy dobierane i modyfikowane w miarę postępu leczenia oraz rozwoju i wzrostu dziecka. Czasem konieczne jest zastosowanie zaopatrzenia ortopedycznego dobranego do potrzeb danej wady. Niezbędny jest również instruktaż dla rodziców. W przypadku skomplikowanych lub szybko pogłębiających się wad stosuje się leczenie operacyjne i rehabilitację pooperacyjną.

Problem wydaje się być poważny.
On jest poważny. Problem wad postawy u dzieci to problem naszej cywilizacji. Z wadami postawy zaczynamy walkę wówczas, gdy zostaną one zauważone u naszych dzieci. Na zapobieganie im poświęcamy zdecydowanie mniej uwagi.

My?
Mówię ogólnie – my jako rodzice. Bo to właśnie oni mają największy wpływ na zdrowie dziecka. To oni powinni wyrabiać w dziecku prawidłowe nawyki, uczyć utrzymywania prawidłowej postawy ciała, swym zachowaniem dawać przykład, kształtować aktywny ruchowo styl życia, uczyć prawidłowego odżywiania i aktywnego odpoczynku. Pracę rodziców powinni kontynuować i uzupełniać nauczyciele przedszkolni i szkolni. Ważne jest, by w młodym człowieku w sposób naturalny ukształtować prozdrowotną postawę życiową.

Istnieje recepta na zdrowy kręgosłup?
Tak i gdybym miałam taką wypisać, to umieściłabym na niej wszystkie wyżej wymienione zachowania: sport, prawidłową postawę ciała i dobry przykład, który idzie przecież z góry.

Zatem receptę wystawimy na rodzica, nie na dziecko?
Właśnie. Nie spędzajmy czasu wolnego przed telewizorem lub komputerem, nie spędzajmy urlopu tylko leżakując na plaży. Bądźmy aktywni, bawmy się z dziećmi wykorzystując ich naturalną aktywność. Nauczmy dziecko aktywnie odpoczywać. Dodatkowo wnikliwie obserwujmy dziecko, w razie wątpliwości radźmy się specjalisty i interweniujmy, gdy symptomy obudzą nasz niepokój.

Rozmawiała Agnieszka Zimmermann

Pani Beata Pecarz jest fizjoterapeutką, która pracuje w Specjalistycznym Centrum Terapii Dzieci i Dorosłych Fimedica w Warszawie.